تفاوت سگ تربیت شده و تربیت نشده چیست؟
خیلی از افرادی که قصد نگهداری از سگ را دارند، در ابتدای مسیر تصور می کنند تفاوت سگ تربیت شده و تربیت نشده فقط در چند…
خیلی از افرادی که قصد نگهداری از سگ را دارند، در ابتدای مسیر تصور می کنند تفاوت سگ تربیت شده و تربیت نشده فقط در چند فرمان ساده مثل «بشین» یا «بیا» خلاصه می شود.
اما واقعیت خیلی عمیق تر از این است.
تفاوت اصلی بین سگ تربیت شده و تربیت نشده فقط در اجرای دستورها نیست.
این تفاوت در رفتار روزمره، میزان آرامش، نحوه ارتباط با صاحب، کنترل هیجان، برخورد با غریبه ها، پیاده روی، حضور در خانه و حتی کیفیت زندگی مشترک بین سگ و انسان دیده می شود.
سگی که آموزش درست دیده، معمولا بهتر می فهمد از او چه انتظاری می رود.
در مقابل، سگی که آموزش ندیده یا به شکل نادرست تربیت شده، بیشتر دچار سردرگمی، واکنش های هیجانی و رفتارهای غیرقابل پیش بینی می شود.
به همین دلیل شناخت تفاوت بین سگ تربیت شده و تربیت نشده فقط برای صاحبان فعلی سگ مهم نیست.
این موضوع برای افرادی که قصد دارند سگ بگیرند یا می خواهند رفتار حیوان خانگی خود را بهتر درک کنند هم اهمیت زیادی دارد.
در ادامه دقیق تر بررسی می کنیم که سگ تربیت شده چه ویژگی هایی دارد، سگ تربیت نشده معمولا چگونه رفتار می کند و چرا این تفاوت تا این اندازه مهم است.
منظور از سگ تربیت شده چیست؟
وقتی می گوییم یک سگ تربیت شده است، منظورمان این نیست که حیوان باید مثل یک ربات رفتار کند.
سگ تربیت شده، سگی است که یاد گرفته در موقعیت های مختلف چگونه رفتار مناسب تری داشته باشد.
او می داند چه رفتارهایی مورد قبول هستند و چه رفتارهایی نباید انجام شوند.
این سگ معمولا بهتر می تواند با صاحبش ارتباط بگیرد، فرمان های پایه را درک کند و در محیط های مختلف کنترل بیشتری روی رفتار خود داشته باشد.
از طرف دیگر، تربیت شدن فقط به آموزش فرمان های ظاهری محدود نمی شود.
کنترل هیجان، صبر، احترام به مرزها، عادت به قوانین خانه، آرام ماندن در حضور مهمان یا رفتار مناسب در پیاده روی هم بخشی از تربیت سگ هستند.
سگ تربیت نشده دقیقا چه معنایی دارد؟
سگ تربیت نشده لزوما سگ بد یا خطرناکی نیست.
در بسیاری از مواقع این سگ فقط هنوز یاد نگرفته در شرایط مختلف چه رفتاری از او انتظار می رود.
گاهی هم مسئله این است که قوانین خانه برایش روشن نبوده اند.
یا اعضای خانواده هر کدام رفتار متفاوتی با او داشته اند.
در بعضی موارد نیز سگ به دلیل نداشتن آموزش اصولی، انرژی کنترل نشده، اضطراب، هیجان زیاد یا تجربه های قبلی، رفتارهایی از خود نشان می دهد که برای صاحب آزاردهنده یا سخت است.
بنابراین نباید به سگ تربیت نشده فقط به چشم یک حیوان لجباز نگاه کرد.
خیلی وقت ها مشکل اصلی در نبود آموزش مناسب، ثبات رفتاری یا شناخت درست از نیازهای سگ است.
مهم ترین تفاوت سگ تربیت شده و تربیت نشده در رفتار روزمره
اولین جایی که این تفاوت خودش را نشان می دهد، زندگی روزمره است.
سگ تربیت شده معمولا در خانه قابل پیش بینی تر است.
او بیشتر می داند چه زمانی باید آرام باشد، چه چیزی برای بازی مناسب است و در چه موقعیت هایی باید به صاحبش توجه کند.
در مقابل، سگ تربیت نشده ممکن است مدام بپرد، وسایل را بجود، بدون دلیل مشخص هیجان زده شود، مرزها را رعایت نکند یا برای جلب توجه رفتارهای تکراری انجام دهد.
در واقع زندگی با سگ تربیت شده معمولا آرام تر، راحت تر و لذت بخش تر است.
اما زندگی با سگی که آموزش ندیده، اگرچه ممکن است همچنان دوست داشتنی باشد، اغلب پر از چالش های ریز و درشت خواهد بود.
تفاوت در فرمان پذیری
یکی از واضح ترین تفاوت ها، میزان فرمان پذیری است.
سگ تربیت شده معمولا وقتی نامش را صدا می زنید، بیشتر به شما توجه می کند.
اگر از او بخواهید بنشیند، بایستد، صبر کند یا به سمت شما بیاید، احتمال اجرای فرمان بیشتر است.
البته هیچ سگی در همه شرایط صددرصد کامل نیست.
اما سگی که آموزش دیده، درک بهتری از فرمان ها و انتظارات صاحب دارد.
در مقابل، سگ تربیت نشده ممکن است به صدا زدن های مکرر بی توجه باشد.
فرمان ها را فقط گاهی اجرا کند.
یا فقط در شرایط خیلی آرام پاسخ بدهد.
این موضوع در خانه شاید فقط آزاردهنده باشد، اما در محیط بیرون می تواند دردسرساز یا حتی خطرناک شود.
تفاوت در پیاده روی
پیاده روی یکی از مهم ترین موقعیت هایی است که تفاوت سگ تربیت شده و تربیت نشده را خیلی واضح نشان می دهد.
سگ تربیت شده معمولا هنگام راه رفتن کنترل بیشتری دارد.
کمتر قلاده را می کشد.
توجهش بیشتر به صاحبش برمی گردد.
و در مواجهه با محرک های محیطی، واکنش هایش قابل مدیریت تر است.
اما سگ تربیت نشده ممکن است از لحظه خروج از خانه هیجان زده شود.
مدام قلاده را بکشد.
به سمت افراد، سگ های دیگر یا بوهای مختلف حمله کند.
یا آنقدر بی توجه باشد که پیاده روی به جای یک تجربه لذت بخش، به یک چالش روزانه تبدیل شود.
برای خیلی از صاحبان، همین تفاوت در پیاده روی یکی از اولین نشانه های اهمیت تربیت سگ است.
تفاوت در ارتباط با صاحب
سگ تربیت شده معمولا ارتباط عمیق تر و واضح تری با صاحب خود دارد.
این ارتباط فقط به دوست داشتن محدود نیست.
بلکه شامل درک بهتر نشانه ها، توجه به زبان بدن، پاسخ مناسب به فرمان ها و اعتماد بیشتر می شود.
چنین سگی معمولا سریع تر متوجه می شود که صاحبش از او چه می خواهد.
در مقابل، سگ تربیت نشده ممکن است بیشتر بر اساس هیجان لحظه ای رفتار کند.
ارتباطش با صاحب ضعیف تر باشد.
یا در زمان هایی که باید به صاحب توجه کند، کاملا درگیر محیط اطراف شود.
این تفاوت باعث می شود صاحب سگ تربیت شده احساس کند حیوانش او را بهتر می فهمد و همراهی بیشتری دارد.
تفاوت در کنترل هیجان
یکی از مهم ترین نشانه های تربیت خوب، توانایی کنترل هیجان است.
سگ تربیت شده یاد می گیرد که همیشه نباید با بیشترین شدت واکنش نشان دهد.
مثلا وقتی مهمان وارد خانه می شود، لازم نیست بپرد یا پارس شدید کند.
وقتی غذا می بیند، لازم نیست بی قرار شود.
وقتی در باز می شود، نباید بدون کنترل به بیرون هجوم ببرد.
اما سگ تربیت نشده اغلب در همین موقعیت ها هیجان زیادی نشان می دهد.
این سگ ممکن است به سختی منتظر بماند.
به سرعت تحریک شود.
و در شرایط مختلف واکنش های شدیدتر و ناگهانی تری داشته باشد.
کنترل هیجان یکی از تفاوت های کلیدی بین سگی است که آموزش دیده و سگی که هنوز آموزش ندیده است.
تفاوت در رفتار با مهمان و غریبه ها
سگ تربیت شده معمولا در حضور مهمان قابل کنترل تر است.
ممکن است کنجکاو باشد، اما کمتر می پرد، کمتر شلوغ می کند و راحت تر می شود او را مدیریت کرد.
همچنین چنین سگی غالبا بهتر یاد گرفته که چگونه با افراد جدید برخورد کند.
در مقابل، سگ تربیت نشده ممکن است با ورود هر مهمان خانه را به هم بریزد.
روی افراد بپرد.
بیش از حد پارس کند.
یا آنقدر هیجان زده شود که آرام کردنش زمان ببرد.
در بعضی موارد نیز ممکن است سگ آموزش ندیده نسبت به غریبه ها محتاط تر یا واکنشی تر باشد، چون یاد نگرفته در چنین شرایطی چگونه رفتار کند.
تفاوت در خرابکاری و تخریب وسایل
یکی دیگر از تفاوت های رایج، میزان خرابکاری در خانه است.
سگ تربیت شده معمولا بهتر یاد گرفته که چه چیزهایی برای بازی و جویدن مناسب هستند و چه چیزهایی نباید لمس شوند.
او بیشتر می تواند زمان هایی از روز را آرام بگذراند و کمتر به سراغ تخریب وسایل می رود.
اما سگ تربیت نشده بیشتر احتمال دارد کفش، فرش، مبل، اسباب خانه یا وسایل شخصی را بجود یا خراب کند.
البته تخریب وسایل همیشه فقط نتیجه تربیت نشدن نیست.
گاهی اضطراب، بی حوصلگی یا انرژی تخلیه نشده هم نقش دارند.
اما در هر حال، آموزش درست می تواند تا حد زیادی از شکل گیری یا تشدید این رفتارها جلوگیری کند.
تفاوت در آرامش روانی سگ
جالب است بدانید تربیت فقط برای راحتی صاحب نیست.
سگ هم از آموزش درست سود می برد.
سگ تربیت شده معمولا آرامش بیشتری دارد.
چون قوانین زندگی را بهتر می فهمد.
می داند چه چیزی از او خواسته می شود.
و کمتر درگیر سردرگمی یا آزمون و خطای مداوم است.
اما سگ تربیت نشده ممکن است بیشتر دچار آشفتگی رفتاری شود.
چون نمی داند کدام رفتار درست است.
گاهی برای یک کار تشویق می شود و گاهی برای همان کار واکنش منفی می بیند.
این ناهماهنگی می تواند هم برای صاحب و هم برای خود سگ استرس ایجاد کند.
تفاوت در امنیت
یکی از مهم ترین مزایای سگ تربیت شده، امنیت بیشتر است.
سگی که فرمان «بیا»، «بایست» یا «نه» را بهتر درک می کند، در شرایط خطرناک کنترل پذیرتر است.
مثلا اگر در محیط بیرون ناگهان ماشینی نزدیک شود، سگ دیگری وارد فضا شود یا در باز بماند، آموزش می تواند جلوی حادثه را بگیرد.
اما سگ تربیت نشده در چنین موقعیت هایی بیشتر بر اساس هیجان یا غریزه لحظه ای عمل می کند.
به همین دلیل احتمال فرار، درگیری، بی توجهی به هشدار صاحب یا ورود به موقعیت های خطرناک بیشتر می شود.
تفاوت در کیفیت زندگی صاحب سگ
نباید فراموش کنیم که نگهداری از سگ فقط به علاقه و احساسات محدود نیست.
زندگی روزمره با سگ باید قابل مدیریت هم باشد.
صاحب یک سگ تربیت شده معمولا راحت تر می تواند با حیوانش بیرون برود، مهمان دعوت کند، به پیاده روی برود یا زمان آرام تری در خانه داشته باشد.
در مقابل، صاحب سگ تربیت نشده ممکن است دائما تحت فشار باشد.
از رفتار سگ خجالت بکشد.
از مهمانی رفتن یا آمدن مهمان نگران باشد.
پیاده روی برایش سخت باشد.
و گاهی حتی احساس کند کنترل شرایط را از دست داده است.
به همین دلیل تربیت سگ فقط به نفع حیوان نیست، بلکه کیفیت زندگی صاحب را هم به شکل مستقیم بالا می برد.
آیا سگ تربیت نشده حتما سگ بدی است؟
نه، اصلا.
این یکی از مهم ترین نکاتی است که باید به آن توجه کرد.
سگ تربیت نشده لزوما بد، خطرناک یا غیرقابل تحمل نیست.
خیلی از این سگ ها بسیار مهربان، باهوش و دوست داشتنی هستند.
فقط هنوز به شکل درست راهنمایی نشده اند.
در واقع مشکل اصلی اغلب در نبود آموزش، ناهماهنگی قوانین خانه یا نداشتن برنامه درست برای هدایت رفتار سگ است.
بنابراین به جای برچسب زدن به سگ، بهتر است به این فکر کنیم که او تا امروز چه چیزهایی یاد گرفته و چه چیزهایی هنوز باید به او آموزش داده شود.
آیا می توان سگ تربیت نشده را اصلاح کرد؟
بله، در بسیاری از موارد کاملا می توان.
البته هرچه رفتارهای نامناسب مدت بیشتری تکرار شده باشند، اصلاح آنها به زمان، صبر و ثبات بیشتری نیاز دارد.
اما در بیشتر مواقع، سگ ها توانایی یادگیری و تغییر دارند.
مهم این است که صاحب بداند از کجا باید شروع کند.
چه انتظاری از سگ داشته باشد.
و در صورت نیاز از مربی حرفه ای کمک بگیرد.
خیلی از سگ هایی که در ظاهر «لجباز» یا «غیرقابل کنترل» به نظر می رسند، در واقع فقط به برنامه آموزشی واضح تر و مدیریت درست تری نیاز دارند.
آیا تربیت شدن یعنی سگ هیچ اشتباهی نمی کند؟
نه.
حتی سگی که به خوبی آموزش دیده هم ممکن است در بعضی شرایط اشتباه کند.
ممکن است گاهی حواسش پرت شود.
ممکن است در محیط جدید واکنش متفاوتی نشان دهد.
یا در بعضی موقعیت ها نیاز به یادآوری داشته باشد.
تفاوت در اینجاست که سگ تربیت شده معمولا پایه رفتاری محکم تری دارد.
زودتر به مسیر درست برمی گردد.
و مدیریت او برای صاحب ساده تر است.
پس تربیت شدن به معنی کامل بودن نیست.
به معنی قابل فهم تر و قابل کنترل تر شدن رفتار سگ است.
نقش صاحب در این تفاوت چقدر مهم است؟
بسیار زیاد.
خیلی وقت ها تفاوت بین سگ تربیت شده و تربیت نشده فقط به خود حیوان مربوط نیست.
به رفتار صاحب هم مربوط می شود.
صاحبی که قوانین مشخص دارد، در واکنش هایش ثابت است، به موقع پاداش می دهد و رفتارهای درست را تقویت می کند، معمولا سگی منظم تر و قابل فهم تر خواهد داشت.
اما اگر صاحب هر روز رفتار متفاوتی داشته باشد، برای یک رفتار گاهی تشویق کند و گاهی دعوا، یا انتظارش از سگ روشن نباشد، حیوان هم دچار سردرگمی می شود.
به همین دلیل تربیت سگ در واقع یک فرایند دوطرفه است.
هم سگ یاد می گیرد، هم صاحب.
جمع بندی
تفاوت سگ تربیت شده و تربیت نشده فقط در چند فرمان ظاهری خلاصه نمی شود.
این تفاوت در آرامش، فرمان پذیری، ارتباط با صاحب، کنترل هیجان، پیاده روی، رفتار با مهمان، میزان خرابکاری، امنیت و کیفیت زندگی روزمره دیده می شود.
سگ تربیت شده معمولا زندگی قابل پیش بینی تر، آرام تر و هماهنگ تری در کنار انسان دارد.
در مقابل، سگ تربیت نشده بیشتر ممکن است رفتارهای هیجانی، بی نظمی، نافرمانی یا واکنش های غیرقابل کنترل نشان دهد.
البته این به معنی بد بودن سگ تربیت نشده نیست.
بلکه نشان می دهد این حیوان هنوز به آموزش، هدایت و درک بهتر نیاز دارد.
در نهایت، تربیت سگ فقط یک کار تجملی یا اضافه نیست.
بلکه یکی از مهم ترین بخش های نگهداری مسئولانه از سگ است.
هرچه این آموزش اصولی تر و زودتر شروع شود، رابطه بین سگ و صاحب هم سالم تر، راحت تر و لذت بخش تر خواهد بود.
